Czy szkolenia flotowe są potrzebne? Jaką rolę odgrywają w efektywnym zarządzaniu flotą? Czego i kogo powinny dotyczyć?

Jeżeli jesteś mężczyzną w wieku 20-34 lat, który kieruje samochodem osobowym przy dobrych warunkach atmosferycznych w lipcowy lub wrześniowy piątek, strzeż się wypadku – tak zaczęło się jedno ze szkoleń bezpiecznej jazdy dla kierowców flot samochodowych. Pozornie przekorne twierdzenie, opracowane na podstawie statystyk Krajowej Rady Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, zasiało nutę niepewności, a zarazem ciekawości i rozpętało wśród obecnych na szkoleniu kierowców zagorzałą dyskusję o bezpieczeństwie jazdy. Temat okazał się na tyle absorbujący, że czas szkolenia wydłużył się dwukrotnie, a uczestnicy bez wahania zadeklarowali chęć uczestnictwa w kolejnych kursach. Czy szkolenia flotowe są potrzebne? Jaką rolę odgrywają w efektywnym zarządzaniu flotą? Czego i kogo powinny dotyczyć?

RYZYKO
Posiadanie własnej floty samochodowej generuje ryzyko dla przedsiębiorstwa. Stan infrastruktury drogowej, stan techniczny pojazdów i ich wyposażenie, umiejętności kierowców, polityka flotowa przedsiębiorstwa – to tylko niektóre czynniki wpływające na ryzyko wystąpienia zdarzeń niepożądanych, takich jak tzw. szkoda parkingowa, kolizja czy wypadek drogowy. Świadome zarządzanie ryzykiem polega na systematycznym analizowaniu wspomnianych czynników i wprowadzaniu działań zapobiegających wystąpieniu zdarzeń niepożądanych. Bo kiedy do nich dojdzie, przedsiębiorstwo poniesie straty finansowe i wizerunkowe. Nadszarpnięte zostanie również zaufanie ze strony pracowników. Właściwe podejście do oceny ryzyka floty to podejście holistyczne. Flotę samochodową należy traktować jak jeden organizm. Dysfunkcję jednego organu „leczyć” z uwzględnieniem całego układu.

szkolenia3

BEZPIECZNA FLOTA
„Zdrowa” flota to bezpieczna flota, a więc niska szkodowość i niższe koszty. Dlatego tak istotne jest opracowanie i wdrożenie systemu bezpieczeństwa. Świadome zarządzanie bezpieczeństwem floty zaczyna się już na etapie zakupu samochodów. Wyposażenie pojazdów w nowoczesne systemy bezpieczeństwa czynnego może znacznie ograniczyć ryzyko kolizji i wypadku drogowego. Dostępne systemy bezpieczeństwa realizują funkcję ostrzegawczą i wykonawczą. Ta pierwsza dotyczy m.in. rozpoznawania znaków drogowych, ostrzegania przed niezamierzoną zmianą pasa ruchu, kolizją, pojazdem znajdującym się w martwym polu kierującego czy zbliżającym się z tyłu. Systemy realizujące funkcję wykonawczą pozwalają automatycznie utrzymywać stałą odległość od pojazdu poprzedzającego, zatrzymać samochód, kiedy ten najeżdża na przeszkodę, a kierowca nie reaguje na zagrożenie. Mogą nawet same parkować. Świadome zarządzanie bezpieczeństwem floty to optymalny wybór systemów z zachowaniem dbałości o bezpieczeństwo kierowców i finanse przedsiębiorstwa.

Dobrze zaprojektowane szkolenie powinno wynikać wprost z przeprowadzonej analizy i identyfikacji potrzeb szkoleniowych.

szkolenia4

SYSTEM BEZPIECZEŃSTWA FLOTY
System bezpieczeństwa floty samochodowej należy wdrażać w odpowiednim porządku, w czterech logicznie z sobą powiązanych etapach: wywiadu, diagnozy, działań naprawczych i monitorowania.

Krok 1. Wywiad

Istotnym elementem w procesie wdrożenia jest zbieranie informacji o stanie bieżącym floty. Na tym etapie pozyskuje się szczegółowe dane dotyczące szkodowości, wykroczeń popełnianych przez użytkowników pojazdów, przyczyn zdarzeń drogowych, kosztów likwidacji szkód czy kosztów bieżących utrzymania ruchu pojazdów. Ponadto etap ten służy pozyskaniu informacji na temat nieformalnie przyjętych praktyk i zasad postępowania w zakresie użytkowania oraz obsługi floty samochodowej, co może mieć znaczący wpływ na budowanie i korygowanie polityki bezpieczeństwa floty.

Krok 2. Diagnoza

Kolejnym etapem procesu jest analiza zebranych informacji, w celu określenia czynników ryzyka i identyfikacji zagrożeń oraz wyznaczenie obszarów wymagających wdrożenia działań naprawczych. Jako najczęstszy czynnik wysokiego ryzyka, wskazuje się prawdopodobieństwo wystąpienia kolizji drogowej i wypadku drogowego. Według statystyk Komendy Głównej Policji w Polsce w 2014 r. doszło do 34 970 wypadków drogowych oraz 348 028 kolizji drogowych, przy czym aż 82 proc. wypadków drogowych wynikało z winy kierujących. W następstwie tych zdarzeń rannych zostało 42 545 osób, a 3202 osoby zmarły. Poszkodowanych zostało więc więcej ludzi, niż jest mieszkańców Sopotu! Należy zauważyć, że statystyki dotyczące liczby kolizji obrazują wyłącznie te zdarzenia, do których wezwano patrol policji, a więc w rzeczywistości mogło być ich znacznie więcej. Wypadek drogowy niesie za sobą nie tylko straty społeczne, ale również ekonomiczne. Straty ekonomiczne obejmują m.in. koszty utraconych korzyści, utraconego mienia, akcji ratowniczych, działań medycznych, odszkodowań, koszty administracyjne itp. Łączne koszty zdarzeń drogowych w Polsce w 2013 r. zostały oszacowane przez Instytut Badawczy Dróg i Mostów na 49,1 mld zł. Koszt jednostkowy wypadku drogowego to 953 tys. zł, kolizji drogowej – 41,8 tys. zł, ofiary śmiertelnej – 1,97 mln zł, ciężko rannej – 2,21 mln zł, a ofiary lekko rannej – 30,4 tys. zł. Szacuje się, że łączne koszty zdarzeń drogowych w 2015 r. mogą wynieść około 50,7 mld zł. Oznacza to, że zdarzenia drogowe będą w tym roku kosztować każdego Polaka 1,3 tys. zł. Wskazane koszty nie zawierają jednak obciążeń przedsiębiorstwa związanych m.in. ze wzrostem składek ubezpieczeniowych na skutek wyższej szkodowości floty. W dużym uproszczeniu można stwierdzić, że im wyższa liczba szkód i wartość odszkodowania, tym większa składka ubezpieczeniowa. Z ekonomicznego punktu widzenia prawidłowa diagnoza stanu floty jest więc podstawą do opracowania działań mających obniżyć koszty jej funkcjonowania – w tym kwotę składki ubezpieczeniowej.

Krok 3. Działania naprawcze

Podstawowym elementem działań naprawczych są odpowiednio dobrane szkolenia, skierowane zarówno do użytkowników pojazdów, jak i menedżerów floty. Efektywny system szkoleń skutkuje poprawą jakości funkcjonowania organizacji, a także pozwala uniknąć zdarzeń niepożądanych. Poprawia wyniki osiągane przez pracowników, ogranicza straty i sprzyja identyfikacji pracowników z organizacją. Szkolenia przynoszą zatem korzyści zarówno ekonomiczne, jak i społeczne. Za podstawowy wyznacznik dobrze zorganizowanego i zaplanowanego szkolenia, przyjmuje się tzw. metodę SMART (Simple, Measurable, Achievable, Relevant, Timely defined), która charakteryzuje odpowiednio uniwersalne cele każdego szkolenia. Cel szkolenia powinien być prosty, zrozumiały i konkretny. Należy go tak sformułować, by można było zmierzyć stopień jego realizacji. Ponadto powinien być osiągalny oraz przydatny, a także ambitny i istotny, a jego realizacja osadzona w ramach czasowych. Dobrze zaprojektowane szkolenie powinno wynikać wprost z przeprowadzonej analizy i identyfikacji potrzeb szkoleniowych. Przygotowane na podstawie tak sformułowanych celów, będzie efektywne i przydatne dla uczestników.

Właściwe podejście do oceny ryzyka floty to podejście holistyczne.

 

DLA MENADŻERA FLOTY
Obecnie proponuje się, by szkolenia adresowane do menedżerów floty dotyczyły obszarów związanych z jej bezpieczeństwem, finansowaniem, ubezpieczeniem, a także zastosowania nowych technologii. Za szczególnie istotne uważa się szkolenia, uwzględniające systemy telemetryczne. W zakresie zarządzania bezpieczeństwem prowadzi się kursy opracowywania, korygowania i wdrażania polityki bezpieczeństwa floty. Wskazuje się również na korzyści wynikające z zastosowania technologii telemetrycznych, takich jak możliwość kontroli sposobu jazdy kierowców. Systemy te umożliwiają analizę parametrów ruchu pojazdu, m.in. siły bezwładności podczas przyśpieszania i hamowania, prędkości pojazdu czy poziomu obrotów silnika. Dostępne parametry menedżer floty może wykorzystywać do określenia sylwetki kierowcy, a także stylu jazdy i na tej podstawie projektować programy oceny oraz premiowania bezpiecznych kierowców. Zastosowanie systemów telemetrycznych owocuje obniżeniem kosztów funkcjonowania floty czy zwiększeniem efektywności pracy poprzez optymalne planowanie tras przejazdu i zarządzanie czasem pracy kierowców. Nowoczesne systemy umożliwiają prowadzenie monitoringu przewożonego towaru, a tym samym pozwalają szybko reagować na zarejestrowane nieprawidłowości i ograniczać ryzyko straty finansowej.

Flotę samochodową należy traktować jak organizm, a dysfunkcję jednego organu „leczyć” z uwzględnieniem całego układu.

 

DLA KIEROWCY
W grupie kierowców proponuje się szkolenia mające na celu obniżenie szkodowości floty, m.in. kursy bezpiecznej jazdy, postępowania w razie wypadku, a ostatnio również szkolenia z zasad ekologicznej jazdy. W ramach nauki bezpiecznej (defensywnej) jazdy stosuje się rozwiązania hybrydowe, tj. szkolenia składające się z części teoretycznej oraz praktycznej. Ich celem jest wykształcenie u kierowców zdolności przewidywania i zapobiegania niebezpiecznym sytuacjom na drodze. W części teoretycznej kierowcom przedstawia się wagę problemu wypadków drogowych, ich następstwa i koszty – również społeczne – a także zasady bezpiecznego ruchu drogowego. Szczególną uwagę zwraca się na zagadnienia związane z zachowaniem bezpiecznego odstępu od pojazdu poprzedzającego, prędkością i płynnością jazdy dopasowaną do aktualnych warunków drogowych, jak również techniką manewru wyprzedzania. Niezwykle istotną częścią szkolenia jest praktyczna nauka jazdy defensywnej – kierowcy mogą w kontrolowanych warunkach drogowych doskonalić umiejętności nagłego omijania przeszkody, jazdy i hamowania na śliskiej nawierzchni, prawidłowego i efektywnego wykorzystywania systemów bezpieczeństwa, a także ćwiczyć reakcję na uślizg pojazdu. Uzupełnieniem szkolenia bezpiecznej jazdy może być zastosowanie symulatorów dachowania pojazdem, trenażerów szybkości reakcji kierowców, symulatorów zderzenia, potrącenia pieszego czy wybuchu poduszek powietrznych oraz pokaz ratownictwa i pierwszej pomocy. Elementy te określa się mianem „edukacji rozrywkowej” (z ang. edutainment). Zastosowanie symulatorów, oprócz oczywistego charakteru edukacyjnego, pełni funkcję rozrywkową i jest coraz częściej wykorzystywaną formą zarówno podczas szkoleń, jak i spotkań firmowych. Przygotowując szkolenie z uwzględnieniem części rozrywkowo-edukacyjnej, należy jednak pamiętać, że powinna ona występować wyłącznie w charakterze uzupełnienia.

Jako związane pośrednio z bezpieczną jazdą proponuje się szkolenie z ekologicznej jazdy. O znaczeniu ekojazdy może świadczyć fakt, że jest ona jednym z elementów egzaminu na prawo jazdy, a zatem wpisuje się w politykę Unii Europejskiej dotyczącą ograniczenia emisji CO2 w ruchu drogowym. Oprócz aspektu ekologicznego, a tym samym korzyści finansowych dla przedsiębiorstwa (mniejsze koszty paliwa to niższe koszty użytkowania floty) szkolenia z ekologicznej jazdy dotykają tematu bezpiecznej jazdy. Kierowcy są edukowani w obszarach dotyczących przewidywania sytuacji na drodze, efektywnego wykorzystywania przełożeń czy np. oporów ruchu pojazdu związanych z odpowiednim ciśnieniem w ogumieniu, a także z rozmieszczeniem i zabezpieczeniem bagażu, co również stanowi element przygotowania pojazdu do bezpiecznej jazdy. Ponadto kierowców szkoli się z zasad postępowania w razie zaistnienia kolizji lub wypadku drogowego. Podjęte przez nich działania na miejscu zdarzenia, mają na celu zmniejszenie szkody i są istotnym elementem polityki bezpieczeństwa floty. Co więcej, kierowcy są szkoleni z zasad postępowania w obszarze organizacji i udzielania pierwszej pomocy poszkodowanym.

Krok 4. Monitorowanie

Wdrożenie systemu bezpiecznej floty wymaga prowadzenia ciągłych działań kontrolno-naprawczych. System ten będzie skuteczny wyłącznie przy regularnej analizie wyników prowadzonych działań, ich interpretacji i – w razie konieczności – wprowadzaniu działań naprawczych. Można więc stwierdzić, że system bezpieczeństwa floty jest zapętleniem wszystkich opisanych kroków, a skuteczne działanie na rzecz bezpieczeństwa, to proces ciągły i niewyczerpany.

PODSUMOWANIE
Próżno szukać rozwiązań całkowicie eliminujących ryzyko związane z użytkowaniem floty. Jeszcze takich nie wynaleziono. Istnieją jednak narzędzia pozwalające ograniczyć ryzyko do minimum. Wśród nich istotną rolę odgrywają szkolenia. Odpowiednio dobrane i opracowane, przyczyniają się do zwiększenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, zmniejszenia kosztów funkcjonowania floty, jak również do wzrostu zaufania pracowników do firm. 

About the author

Tagi: , , , , , , , , ,

POLECANE DLA CIEBIE

TAGI